Umowa darowizny to czynność prawna, w której darczyńca zobowiązuje się do nieodpłatnego przekazania składnika swojego majątku na rzecz obdarowanego. Najważniejszą cechą darowizny jest jej nieodpłatny charakter – korzyść uzyskuje wyłącznie obdarowany.
Nie każda bezpłatna czynność jest jednak darowizną. Darowizną nie są w szczególności:
Zasadą jest, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. W niektórych przypadkach prawo dopuszcza inną formę, jeżeli darowizna została już wykonana.
Nie dotyczy to jednak darowizn, których przedmiotem są prawa wymagające szczególnej formy. U notariusza należy obowiązkowo zawrzeć umowę darowizny, jeżeli jej przedmiotem jest:
W takich przypadkach brak aktu notarialnego powoduje nieważność umowy, nawet jeśli darowizna została faktycznie wykonana.
Sporządzenie umowy darowizny u notariusza zapewnia bezpieczeństwo prawne i jasność skutków czynności.
Notariusz ustala tożsamość darczyńcy i obdarowanego oraz dokładnie określa przedmiot darowizny. Sprawdzane są dokumenty potwierdzające prawo do rozporządzania majątkiem.
Po przygotowaniu dokumentu notariusz odczytuje treść aktu notarialnego i wyjaśnia jego znaczenie. Po zaakceptowaniu treści przez strony następuje podpisanie umowy.
Co do zasady, przedmioty nabyte w drodze darowizny wchodzą do majątku osobistego małżonka, chyba że darczyńca postanowi inaczej. Do majątku wspólnego mogą trafić tylko wtedy, gdy zostanie to wyraźnie wskazane.
Wyjątkiem są przedmioty zwykłego urządzenia domowego, które co do zasady objęte są wspólnością majątkową, nawet jeśli zostały przekazane w drodze darowizny.
W określonych przypadkach wartość darowizny może zostać zaliczona na schedę spadkową przy dziale spadku. Dotyczy to wyłącznie:
Darczyńca może jednak zwolnić obdarowanego z obowiązku zaliczenia darowizny na schedę spadkową. Nie ma to jednak wpływu na kwestie zachowku.
Przy obliczaniu zachowku do wartości spadku dolicza się darowizny dokonane za życia spadkodawcy, z wyjątkiem:
Darczyńca nie może wyłączyć darowizny spod zasad obliczania zachowku.
Darowizna to jedna z form przekazania majątku za życia. Alternatywą może być:
Wybór odpowiedniej formy zależy od sytuacji życiowej i rodzinnej.
Wysokość podatku od darowizny zależy od stopnia pokrewieństwa stron. W przypadku najbliższej rodziny możliwe jest całkowite zwolnienie z podatku.
Jeżeli umowa darowizny zawierana jest u notariusza, notariusz zgłasza ją do urzędu skarbowego, co zwalnia strony z obowiązku samodzielnego zgłoszenia.
Podstawowe informacje potrzebne do sporządzenia umowy darowizny nieruchomości to m.in.:
W celu ustalenia szczegółowej listy dokumentów oraz kosztów czynności notarialnej zapraszamy do kontaktu z naszą kancelarią notarialną w Warszawie.
Kancelaria Notarialna
Edyta Niemirska, Agata Redlicka – Skupińska